in

“Mogelijk een van de meest besmettelijke virussen ooit”: Dit is de nieuwe coronavariant B.1.1.529

Experts zijn bezorgd over een nieuwe variant van het coronavirus die is opgedoken in het zuiden van Afrika. Hoewel er nog niet genoeg gegevens beschikbaar zijn om met zekerheid te zeggen of B.1.1.529 besmettelijker, ziekmakender en/of resistenter is tegen de vaccins, gaan er toch heel wat rode vlaggen omhoog. Dit is wat we nu al weten.

Waar komt B.1.1.529 vandaan?
De nieuwe variant is voor het eerst opgemerkt in Zuid-Afrika en daar lijkt hij als een gek om zich heen te grijpen. In minder dan twee weken tijd heeft B.1.1.529 er de dominante positie van de erg besmettelijke deltavariant overgenomen. Daarbij moet wel vermeld worden dat delta er na een zware golf op zijn retour was. Momenteel wordt B.1.1.529 gevonden in ongeveer 75 procent van van de onderzochte stalen, maar experts vrezen dat het niet lang zal duren eer hij in 100 procent van de stalen terug te vinden is.

Dat betekent echter niet dat de nieuwe variant – die vandaag vermoedelijk een naam uit het Griekse alfabet zal krijgen: ‘nu’ – ook in het zuiden van Afrika ontstaan is. Volgens de Nederlandse viroloog Marion Koopmans stamt B.1.1.529 niet uit de deltafamilie, maar lijkt hij eerder een nakomeling van een van de allereerste virusvarianten, die begin vorig jaar rondgingen. Dat vertelt ze in de Nederlandse Volkskrant. “Dat zou kunnen betekenen dat hij al die tijd ergens heeft zitten pruttelen, in een land waar we het virus niet goed volgen. Ik houd er rekening mee dat hij niet in Zuid-Afrika, maar ergens anders is ontstaan.”

Andere mogelijkheden zijn dat de nieuwe variant zich ontwikkeld heeft in het lichaam van een chronisch ziek patiënt. Of dat hij in een dierenpopulatie is rondgegaan en opnieuw op de mens is overgesprongen. Dat laatste zou een nog onrustwekkendere evolutie zijn.

Wat is er anders aan B.1.1.529?
Directeur Tulio de Oliveira van het Centre for Epidemic Response and Innovation (CERI) aan de universiteit van Stellenbosch noemt B.1.1.529 op Twitter “erg zorgwekkend” op het vlak van “de mutaties die hij vertoont.”

Het gaat niet alleen om een “ongewone constellatie” die erg verschillend is van de varianten die we al kennen, het zijn er ook alarmerend veel: maar liefst 50, waarvan er 32 op het spike-eiwit zitten waarmee het virus onze cellen binnendringt. Dat is reden voor ongerustheid, omdat de meeste vaccins focussen op dat spike-eiwit om ons bescherming te bieden. Enkele van de mutaties die ook in andere varianten voorkomen, worden bovendien geassocieerd met een hogere overdraagbaarheid van het virus en een ontwijking van ons immuunsysteem.

Lees ook  Ronny en Michiel worden omsingeld door politie bij aanhouding verdachten aanslag De Vries

Is B.1.1.529 besmettelijker en/of ziekmakender?
Volgens viroloog Marc Van Ranst is de nieuwe coronavariant “waarschijnlijk nog besmettelijker dan de delta-variant”. Dat is af te leiden uit het feit dat hij in Zuid-Afrika de deltavariant verdringt. “In Zuid-Afrika is hij de laatste dagen en weken aan het opkomen met een snelheid die iedereen verbaast”, vertelt hij bij HLN LIVE. “Als hij de deltavariant kan verdringen, moet hij superbesmettelijk zijn en zal hij tot de meest besmettelijke virussen ooit behoren.”

Experts hebben voorlopig geen enkel idee of de nieuwe variant ook ziekmakender is. “Dat betekent niet dat we dat over enkele dagen of weken niet zullen weten”, gaat Van Ranst verder. “Op dit moment is daar geen indicatie voor. Virussen ontwikkelen zich ook doorgaans niet naar meer pathogeen worden, maar wel naar een grotere overdraagbaarheid. In die zin was deze evolutie wel te verwachten.”

Zullen de vaccins werken tegen de nieuwe variant?
Wat ook volop onderzocht wordt, is of de nieuwe variant onze vaccins (deels) te slim af kan zijn. “We maken ons zorgen over de werking van de vaccins tegen deze variant, omdat deze variant heel wat mutaties heeft”, aldus Van Ranst op Twitter. “Uiterste voorzichtigheid is nodig.”

“Het is ook essentieel dat de vaccins over de hele wereld beschikbaar zijn. In Afrika is op dit moment maar vijf tot zes procent van de bevolking gevaccineerd. Daar zijn nog meer mutaties te verwachten”, aldus Van Ranst.

Het Duitse farmabedrijf BioNTech verwacht ten laatste binnen twee weken de eerste resultaten van een studie over de werkzaamheid van het Pfizer-BioNTech vaccin tegen de nieuwe variant van het coronavirus. BioNTech gaat na of de variant de bescherming door het vaccin kan omzeilen, aldus een woordvoerder. “Pfizer en BioNTech hebben zich maanden geleden al voorbereid om het vaccin aan te passen op minder dan zes weken tijd en de eerste dosissen te leveren binnen de honderd dagen” indien een variant opduikt die resistent zou zijn.

Waar is B.1.1.529 al opgedoken?
Naast Zuid-Afrika is B.1.1.529 ook al opgedoken in Botswana en Hongkong, volgens Tulio de Oliveira van het CERI. De Israëlische minister van Volksgezondheid meldde vrijdagochtend dat er ook al zeker één geval ontdekt is in zijn land, bij een reiziger die terugkeerde uit Malawi.

Is de nieuwe variant ook al in ons land gesignaleerd?
Ja. Van Ranst bevestigde vanmorgen aan HLN dat er twee verdachte stalen onderzocht werden, waarbij het mogelijk om B.1.1.529 ging. Minister van Volksgezondheid Frank Vandenbroucke kondigde voorts aan dat op 22 november een bevestigd geval van deze nieuwe variant in ons land werd geregistreerd. “Voorzichtigheid is nodig, maar geen paniek”, verklaarde Vandenbroucke.

Lees ook  40 p*rnosterren met en zonder make-up: van aartslelijk tot plots bloedge*l (foto’s)

Onderzoeker Piet Maes (KU Leuven) meldt op Twitter dat de patiënt niet gevaccineerd was en alleen maar milde symptomen ontwikkelde, elf dagen nadat hij was teruggekeerd uit Egypte.

Volgens Van Ranst zou de nieuwe variant zo goed als zeker al “in heel beperkte mate” in Europa aanwezig zijn.

Welke maatregelen worden er al genomen?
Deskundigen van de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) zijn bijeengeroepen om de beschikbare data over B.1.1.529 te bespreken. Het Verenigd Koninkrijk voerde al reisbeperkingen in voor zes Afrikaanse landen: Zuid-Afrika, Namibië, Lesotho, Botswana, Eswatini en Zimbabwe. Honderden mensen die onlangs zijn teruggekeerd uit Afrikaanse landen waar de B.1.1.529-variant werd gedetecteerd, zullen worden opgespoord en moeten een test laten afnemen om te voorkomen dat de variant zich verder zal verspreiden.

Ook Israël stelde al reisbeperkingen in, voor Zuid-Afrika, Lesotho, Botswana, Zimbabwe, Mozambique, Namibië en Swasiland. Nederland en Duitsland volgden dat voorbeeld. Europa overweegt ook een inreisverbod vanuit het zuiden van Afrika, zo meldde Europees Commissievoorzitter Ursula von der Leyen.

Coronacommissaris Pedro Facon meldde op sociale media dat er ook op Belgisch niveau een grondige evaluatie komt van de situatie en dat er indien nodig beslissingen zullen worden genomen. Premier Alexander De Croo (Open Vld) meldde op de persconferentie na het Overlegcomité dat ook België een inreisverbod instelt vanuit de betrokken Afrikaanse landen. Landgenoten die van daar terugkomen, moeten tien dagen in quarantaine.

“Dit is iets dat je wil buitenhouden, maar ik kan nu al zeggen dat het niet zal lukken”, voegt Van Ranst nog toe. “Het is nog veel te vroeg om te denken dat de situatie nog veel erger zal worden, maar als we nu geen reisverbod instellen zullen we daar later spijt van krijgen. Elke week die je wint, is trouwens een week waarin je meer kan leren over de nieuwe variant en de werking van onze vaccins ertegen. Het geeft de farmaceutische industrie ook meer tijd om nieuwe vaccins te ontwikkelen die er beter tegen werken.”

Is er ook goed nieuws?
Een beetje. De nieuwe variant blijkt immers makkelijk op te sporen met een PCR-test.

Sarah van Soelen: ’André en ik hebben een pauze’

“Vrouw uit België dood aangetroffen in haar afgelegen huis in Spanje”